Na życie rodzinne składają się relacje międzyosobowe, które kształtujemy wypowiadanymi słowami (intonacja głosu ma znaczenie), spojrzeniami interpretowanymi jako przyjazne lub wrogie, czułymi lub szorstkimi gestami. Jednym słowem relacje to emocje – świadome lub nieświadome, trwałe lub nie, gwałtowne lub spokojne uczucia, które wpływają na pozytywne lub negatywne zachowania. Są ukierunkowane na podtrzymanie lub zaniechanie jakiejś czynności, np. lęk skłania do ucieczki, a gniew do atakowania.

Pozytywne emocje dostarczają przyjemności, natomiast negatywne sprawiają przykrość i finanse mają swój udział w powstawaniu emocji. Sposób w jaki myślimy o pieniądzach z jednej strony wywołuje emocje, z drugiej strony wpływa na podejmowane decyzje, których skutki doświadcza cała rodzina, bez względu na to, który małżonek je podejmuje i to też przyczynia się do powstawania emocji..
W jakich obszarach dotyczących finansów najczęściej dochodzi do nieporozumień i emocjonalnych konfrontacji pomiędzy małżonkami?
Zarabianie pieniędzy
Najczęściej małżonkowie wypominają sobie postawy skrajne: lenistwo lub pracoholizm. Nie każdy rodzaj pracy i sposób zarabiania pieniędzy jest akceptowany przez oboje małżonków. Nie każdy rodzaj pracy daje satysfakcję. W niektórych związkach małżonkowie rywalizują ze sobą o wysokość dochodów. Wyjazdy służbowe rozluźniając więzy emocjonalne mogą się przyczynić do rozpadu związku.
Pożyczanie pieniędzy
Niewola finansowa często jest konsekwencją pożyczania pieniędzy lub poręczania cudzych kredytów. Kiedy zaistnieje konieczność zarabiania pieniędzy ponad siły, niemożność dysponowania wolnym czasem oraz bezsilność wobec zmieniających się okoliczności, to stres i niepokój staje się chlebem powszednim. A wszystko to dlatego, że trzeba spłacać długi. Podejmowanie zobowiązań bez wiedzy i zgody współmałżonka jest początkiem wielu kryzysów małżeńskich.
Wydawanie pieniędzy
Niektóre wydatki wywołują sprzeciw i niezadowolenie współmałżonka, poczucie braku lojalności i zrozumienia, a czasami nawet zdrady, gdy są ukrywane i robione w tajemnicy przed nim. Dotyczy to nieuzgodnionych i nieprzemyślanych zakupów, impulsywnych lub kompulsywnych wydatków przekraczających możliwości finansowe rodziny. Na nic zdadzą się racjonalizatorskie pomysły i wysiłki jednego małżonka, gdy współmałżonek nie chce współpracować i działa po swojemu.
Oszczędzanie i inwestowanie pieniędzy
Nieuczciwość i rożny stosunek do ryzyka inwestycyjnego to przyczyny napięć w relacjach. Dotyczy to podejmowania nieuzasadnionego ryzyka przez jednego małżonka w opozycji do ostrożnego podejścia współmałżonka. Nieuzgodnione cele i działania związane z oszczędzaniem pieniędzy lub jawna niechęć do oszczędzania, albo rozrzutność wywołują stan zapalny w związku i wtedy nawet drobiazg jest przyczyną wybuchu niepohamowanych emocji.
Darowizny
Hojność i gotowość do dzielenia się z innymi jednego ze współmałżonków w opozycji do sknerstwa drugiego współmałżonka w wielu związkach staje się powodem wzajemnych pretensji.
Refleksje:
- Czego konkretnie dotyczyła nasza ostatnia kłótnia o pieniądze?
- Z czego jesteśmy finansowo niezadowoleni?
- Wprowadzimy planowanie i uzgadnianie decyzji finansowych, a następnie podejmowanie wspólnych działań.
Elżbieta Wrotek